Wat is het verschil tussen stemmen en intoneren?
Wat is intoneren?
Waardoor ontstemt een piano?
Wat is een goede luchtvochtigheid?
Hoe kan een goede luchtvochtigheid bereikt worden?
Hoe vaak moet een piano gestemd worden?
Zijn stemapparaten goed of slecht?
Wat is onderhoud?
Wat is afregelen?
Wat is een studiepiano?
Zijn piano's duur?
Stemmen is het veranderen van de toonhoogte. Intoneren is het veranderen van de klankkleur.
Met intoneernaalden wordt op bepaalde plekken in de hamerkoppen gestoken. De veerkracht en elasticiteit van het vilt veranderen, waardoor de klankkleur beïnvloed wordt.
Eerst moet de piano optimaal functioneren. Alle factoren zoals zangbodem, besnaring, afregeling, etc. zijn van grote invloed op de klankkleur. Het fijnintoneren vindt meestal pas helemaal aan het eind van de reparatie of het onderhoud plaats, na een grondige stembeurt.
In tegenstelling tot wat veel mensen denken onstemt een piano niet zozeer doordat er (veel) op gespeeld wordt, maar door wisselingen in de luchtvochtigheid. In het algemeen is de luchtvochtigheid 's zomers hoger dan 's winters. Hierdoor zal de toonhoogte 's zomers stijgen en 's winters dalen. Helaas meestal niet heel gelijkmatig, waardoor de piano vals klinkt.
Het liefst tussen de 50 en 70%, met zo min mogelijk schommelingen.
Er is een groot aantal apparaten in de handel om te zorgen voor bevochtiging of ontvochtiging. Sommige worden in of onder het instrument gemonteerd, andere werken in op de hele ruimte.
Dit is erg afhankelijk van de piano, de plek waar hij staat, (klimaatsverschillen, tocht etc.) en hoe zeer de speler (of de toehoorder) zich aan valsigheid stoort. De meeste mensen houden een gemiddelde van 2 keer per jaar aan. Er zijn piano's die echt vaker gestemd moeten worden, en er zijn piano's die er na anderhalf jaar nog heel redelijk bijstaan. Feit is wel dat na een paar jaar de piano zo gezakt kan zijn, dat het niet meer lukt hem in één keer goed te stemmen. Bovendien ontdekt de pianostemmer vaak als eerste de motten en eventueel andere onrechtmatigheden.
Voor zalen en studio's gelden overigens heel andere normen: meestal wordt voor ieder concert, soms voor iedere repetitie, en vaak zelfs in de pauze van het concert gestemd. Dit heeft niet alleen te maken met het feit dat de eisen aan de klank hoger zouden zijn. Vaak ontstemt een instrument veel sneller in een zaal die afwisselend leeg en vol met mensen is, en te maken heeft met theaterlampen, airco, verwarming, etc.
Niet goed en niet slecht. Een stemapparaat is zoiets als een rekenmachine voor een boekhouder: het is een hulpmiddel. Veel stemmers kunnen er iets sneller door werken, en worden er minder moe van. Ook helpt het bij een lawaaierige achtergrond. Dit betekent uiteraard niet dat die stemmers hun gehoor uitschakelen, of dat hiermee de hele wereld moeiteloos een piano kan stemmen.
Er zijn overigens wel goede en slechte stemapparaten. Een goed stemapparaat meet veel meer boventonen en kan hierdoor zeer exact de juiste toonhoogte berekenen.
Een piano is een mechanisch instrument; hoe meer er op gespeeld wordt, hoe meer het slijt. Daarnaast heeft een piano te lijden van vuil, vocht, droogte, en soms beesten (motten, muizen). Tijdens een onderhoudsbeurt worden eventuele kleine defecten gerepareerd, wrijfpunten schoon en glad gemaakt, hamerkoppen geschuurd, en afgeregeld. Daarna kan er eventueel gestemd en geïntoneerd worden.
Een goede afregeling zorgt ervoor dat ieder onderdeel van het mechaniek op de juiste manier en op het juiste tijdstip in beweging wordt gebracht. Dit is belangrijk om prettig en regelmatig te kunnen spelen, en is van grote invloed op de klank.
Een studiepiano is een piano die goed functioneert, waarbij het uiterlijk er wat minder toe doet. Ook hoeft zo'n piano niet de klank van een concertvleugel te hebben. Het is echter een wijdverbreid misverstand dat een piano gebrekkig mag zijn voor iemand die net op pianoles gaat. Integendeel, het is haast omgekeerd evenredig: hoe slechter de pianist is, hoe beter de piano moet zijn. Als een kind op les zit en nog niets kan, dan werkt een slechtspelende piano alleen maar tegen. Een concertpianist daarentegen kan soms uit het slechtste instrument nog muziek halen. Wellicht ietwat overdreven, maar het gaat tot op zekere hoogte op.
Ook een studiepiano moet technisch in orde zijn en er moet muziek mee gemaakt kunnen worden.
Op marktplaats word je bedolven onder goedkope of zelfs gratis instrumenten, waarom zou je dan zo'n dure bij een pianowinkel of -werkplaats kopen?
Je kunt natuurlijk geluk hebben, en een perfect instrument tegenkomen voor weinig geld. Maar aan de meeste piano's is al in geen jaren gewerkt, en zijn op zijn minst aan een onderhoudsbeurt toe. Bij een betrouwbare winkel of werkplaats is dit standaard gebeurd.
Het komt regelmatig voor dat een piano voor veel geld getransporteerd is, waarna de stemmer moet concluderen dat er niets mee te beginnen valt. Zonde van de transportkosten.